Rozwój motocykli w Polsce i na świecie

Rys historyczny

Pierwowzorem motocykla był oczywiście rower. Już w 1870 roku pojazd Sivraca, rama z dwoma kołami, którym aby się poruszać należało odpychać się nogami od ziemi był zalążkiem dalszych rewolucji technicznych. Niespełna pięćdziesiąt lat później baron Carl Fridrich Darius von Sauerbornn przejechał  na skonstruowanym przez siebie pojeździe odcinek drogi z Karlsruche do Schwetzingen w ciągu jednej godziny. Zostało to udokumentowane w tamtejszej prasie.  W 1850 roku Fischer wymyślił napęd pedałowy a piętnaście lat później tym samym zajęli się francuscy bracia Ernest i Pierre Michaux. Już w 1869 roku Perreaux zamontował do roweru silnik parowy. Narodził się zatem pierwszy motocykl. W tym samym czasie podobny pojazd zbudował Amerykanin Roger.

Rys.1.1. Rower z silnikiem Perreaux’a

Losy motocykli potoczyły się bardzo szybko. W 1885 roku Gottlieb Daimler, uznany powszechnie za wynalazcę motocykla, zbudował pojazd  o nazwie „Daimler Einspur” lub „Reitwagen mit petroleum motor”. Gottlieb Daimler pracował wcześniej jako asystent wynalazcy silnika czterosuwowego,  dr Nikolausa Otto, a swój pojazd wybudował w celu przetestowania własnej konstrukcji silnika o pojemności 265 cm³ choć uważany jest za ojca jednośladów, nie interesował się rozwojem motocykli. Wybudowany przez niego pojazd trudno uznać za jednoślad, gdyż został wyposażony w dwa pomocnicze, resorowane boczne kółka, pomagające w utrzy­maniu pozycji pionowej.

Rys.1.2. EINSPUR z 1885 roku [1] „Encyklopedia Motocykli” Hugo Wilson

Pojazd, jak widać na rys.1.2., wykonany został głównie z drewna. Miał silnik spalinowy o pojemności 265 cm³ i mocy 0,5 KM przy 700 obr/min, który napędzał tylne koło za pośrednictwem przekładni pasowej. Przednie było kołem kierowanym. Sprzęgło było rolką napinającą pas napędowy, a pojazd uruchamiany był za pomocą korby. Ważył zaledwie 90 kg i osiągał prędkość 12 km/h. Daimler uzyskał patent na swój pojazd 29.08.1885 roku.

W tym czasie Karol Benz wybudował pojazd trójkołowy, na który uzyskał patent z numerem 37435. Różnił się od motocykla Daimlera położeniem jednocylindrowego silnika (za siedzeniem kierowcy, a nie centralnie) jak i mocą. Dzięki temu, że zamontował większe koło zamachowe, uzyskał moc 0,7 KM przy prędkości 12 km/h. 

Już w 1888 roku motocykl zyskał metalową ramę, amortyzowane siodełko i zniknęły pomocnicze kółka boczne. Motocykl „Millet” skonstruowany przez Francuza Felixa Milleta, miał silnik spalinowy, hamulec w piaście tylnego koła i pokrętną rączkę gazu współpracującą z gaźnikiem. Osiągał prędkość 35 km/h dzięki umieszczonemu w tylnym kole pięciocylindrowemu silnikowi gwiaździstemu. Rys.1.3. Pierwszy seryjny motocykl Hildebrand [1] http://www.motocyklskuter.pl/numer/2/krotka_historia_bmw.html Przyszedł też czas na produkcję seryjną. W 1894 roku „Hildebrand  & Wolfmüller” (pierwszy seryjny motocykl) uzyskiwał moc 2,5 KM w silniku  o pojemności 1488 cm3, miał pasy gumowe zamiast kół zamachowych, chłodnicę wody w tylnym błotniku i zastąpione później wałkiem napędowym, korbowody napędzające tylne koło. Pomimo zalet nowego tworu wyposażonego w stalowe, szprychowe i ogumione koła o jednakowej średnicy, bracia Hildebrand  i Wolfmüller zaniechali eksperymentowania z silnikami parowymi, które nie miały wielkich perspektyw w zastosowaniu do jednośladów. Nastał czas na spojrzenie w kierunku bardziej skomplikowanych, ale przez to wydajniejszych  i mniejszych silników spalinowych. W niespełna dwa lata później w Anglii rozpoczęto wytwarzanie czterocylindrowych silników w układzie boxer chłodzonych cieczą, a w roku 1900 firma „Phelon & Moore” zbudowała pierwszy motocykl z  łańcuchowym przeniesieniem napędu. Rok 1902, Robert Bosch rozpoczyna nową erę zapłonów iskrowych, jak również zastosowanie resoru tylnego koła. W 1904 roku pojawił się wahacz pchany  w zawieszeniu przedniego koła. W następnym roku motocykl otrzymuje rozrusznik nożny. 1908 rok przynosi dwubiegową skrzynkę przekładniową, a dwa lata później wprowadzona zostaje instalacja elektryczna oświetlenia. Tak z roku na rok motocykl stawał się coraz większy i bardziej skomplikowany. Silnik nabierał mocy, układy rozrastały się i tak z ważącego zaledwie 62 kg pierwszego modelu mamy dziś maszyny ważące nawet do 0,5 tony  o coraz bardziej skomplikowanym wnętrzu.